Vergi Sirküleri 65: 1 Ekim 2026 Tarihinden İtibaren Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünde Yeni Uygulama Esasları Geçerli Olacaktır
SİRKÜLER TARİHİ: 29.09.2026
SİRKÜLER NO : 2026/65
1 EKİM 2026 TARİHİNDEN İTİBAREN FİRMALARIN YURT DIŞI KAYNAKLI DÖVİZLERİNİN TÜRK LİRASINA DÖNÜŞÜMÜNDE YENİ UYGULAMA ESASLARI GEÇERLİ OLACAKTIR.
(Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında 2023/5 Sayılı Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ 1 Ağustos 2026 Tarih ve 33361 Sayılı Resmî Gazete’de Yayımlanmıştır)
- Giriş
1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete’de, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (“TCMB”) tarafından “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2026/11)” ile firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini TCMB’ye satmaları karşılığında yararlandıkları döviz dönüşüm desteğine ilişkin sistem önemli ölçüde değiştirilmiştir.
Düzenlemenin destek oranının uygulanma süresini uzatan hükmü 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş olmakla birlikte, destekten yararlanma şartlarını ve uygulama esaslarını önemli ölçüde değiştiren diğer hükümler 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
Bu nedenle, 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yapılacak döviz dönüşüm desteği işlemlerinde yeni şartların dikkate alınması önem arz etmektedir.
2. 1 Ekim 2026 Tarihinden İtibaren Döviz Almama Taahhüdü Yerine Döviz Pozisyonu Oranı Esas Alınacaktır
Mevcut uygulamada firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilmeleri için TCMB tarafından belirlenen süre boyunca döviz alımı yapmama taahhüdünde bulunmaları gerekmekteydi. 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren bu sistem kaldırılmaktadır.
Yeni uygulamada, firmaların döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilmeleri için;
- Yurt dışı kaynaklı dövizlerini aracı banka vasıtasıyla TCMB’ye satmaları, destek talebinde bulunmaları,
- TCMB tarafından belirlenecek döviz pozisyonu oranını aşmamaları ve
- Destekten yararlanmadan önce söz konusu oranın belirlenen sınırın altında olduğunu aracı bankaya tevsik etmeleri
gerekecektir.
Dolayısıyla 1 Ekim 2026 itibarıyla destek sisteminin temel kriteri “döviz almama taahhüdü” değil, firmanın döviz pozisyonunun TCMB tarafından belirlenecek sınırlar içerisinde bulunması olacaktır.
Döviz pozisyonu oranının hesaplama yöntemi, hangi finansal verilerin dikkate alınacağı, tevsik şekli ve uygulanacak sınırlar TCMB tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde uygulanacaktır.
- Yüzde 3 Döviz Dönüşüm Desteği 31 Ocak 2027 Tarihine Kadar Devam Edecektir
Tebliğin ana düzenlemesinde döviz dönüşüm desteği oranı Türk lirasına çevrilen tutarın %2’si olarak belirlenmiş olmakla birlikte, geçici düzenleme uyarınca söz konusu oran halen %3 olarak uygulanmaktadır. 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik ile %3 oranının uygulanma süresi, 31 Temmuz 2026 tarihinden 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılmıştır.
Buna göre, mevcut düzenleme değişmediği sürece; 1 Ekim 2026 – 31 Ocak 2027 döneminde yeni döviz pozisyonu şartlarını sağlayan firmalar için döviz dönüşüm desteği oranı %3 olarak uygulanacaktır.
Örnek
Bir firmanın 1 Ekim 2026 tarihinden sonra 1.000.000 ABD Doları tutarındaki yurt dışı kaynaklı dövizini TCMB’ye satması ve dönüşüm işleminin örneğin 50.000.000 TL karşılığı üzerinden gerçekleşmesi halinde;
Döviz dönüşüm desteği: 50.000.000 TL × %3 = 1.500.000 TL olacaktır.
Ancak destekten yararlanılabilmesi için firmanın öncelikle TCMB tarafından belirlenecek döviz pozisyonu oranı şartını sağlaması ve bu durumu aracı bankaya belgelendirmesi gerekecektir.
- Firma Bazında Destek ve Döviz Satış Üst Limitleri Getirilebilecektir
Yeni düzenleme ile TCMB’ye firmalar bakımından üst limit belirleme yetkisi verilmiştir.
Buna göre TCMB; destek kapsamında satılabilecek döviz tutarına veya alınabilecek döviz dönüşüm desteği tutarına üst sınır getirebilecektir.
Firmaların destek kapsamında satabilecekleri döviz tutarlarına ilişkin limitlerin belirlenmesinde özellikle; firma kârlılığı ile iş gücü maliyetinden oluşan katma değer tutarı dikkate alınacaktır. Belirlenen üst limiti aşan kısım için döviz dönüşüm desteği talebi karşılanmayacaktır.
Bu nedenle, 1 Ekim 2026 sonrasında sadece döviz pozisyonu oranının değil, varsa firma özelinde uygulanacak destek/döviz satış limitlerinin de işlem öncesinde kontrol edilmesi gerekecektir.
- Aracılı İhracatta Tedarikçi Firmaların Destekten Yararlanmasına İmkân Tanınmaktadır
Yeni uygulamada aracılı ihracata ilişkin özel bir düzenleme de yapılmıştır. Aracılı ihracat sözleşmeleri kapsamında;
- Dış Ticaret Sermaye Şirketleri,
- Sektörel Dış Ticaret Şirketleri ve
- Diğer aracı ihracatçılar
tarafından yurda getirilen dövizler, söz konusu ihracatçılara mal veya ürün tedarik eden tedarikçi firma adına TCMB’ye satılabilecektir.
Bu durumda döviz pozisyonu şartına ilişkin tevsik işlemi tedarikçi firma tarafından yapılacak ve döviz dönüşüm desteği doğrudan tedarikçi firmanın hesabına aktarılacaktır. Tebliğ bakımından döviz satışının da tedarikçi firma tarafından gerçekleştirilmiş olduğu kabul edilecektir.
- Bankalar Döviz Dönüşüm İşlemlerinden Komisyon Alabilecektir
1 Ekim 2026 tarihinden itibaren aracı bankaların döviz dönüşüm desteği işlemleri nedeniyle firmalardan komisyon almalarına açıkça imkân tanınmaktadır. Ancak bankaların uygulayabilecekleri azami komisyon oranı TCMB tarafından belirlenecektir.
Dolayısıyla firmaların dönüşüm işlemi öncesinde destek tutarı ile birlikte bankanın uygulayacağı komisyon maliyetini de dikkate almaları uygun olacaktır.
- Gerçeğe Aykırı Beyan ve Usulsüz Kullanım İçin Daha Kapsamlı Yaptırımlar Getirilmiştir
1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek en önemli değişikliklerden biri de usulsüz destek kullanımına ilişkin yaptırımların yeniden düzenlenmesidir.
Firmanın;
- Döviz pozisyonuna ilişkin gerçeğe aykırı bildirimde bulunması,
- Destekten usulsüz yararlanması,
- Desteği amacı dışında kullanması veya
- Gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunması
durumunda ödenmiş olan destek tutarı geri alınacaktır.
Geri alınacak tutara; ilgili dönem boyunca oluşan kur farkı ve desteğin ödendiği tarihten tespit tarihine kadar TCMB’nin tespit tarihinde geçerli olan en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz eklenecektir.
Bunun yanında ilgili firmanın;
- Yeni döviz dönüşüm desteği talepleri,
- TCMB kaynaklı kredi başvuruları ve
- TCMB kaynaklı kredi kullanım talepleri
TCMB tarafından ihlal tutarı ve tekrar durumu dikkate alınarak belirlenecek süre boyunca kabul edilmeyecektir. Gerekli görülmesi halinde ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmasına da TCMB tarafından karar verilebilecektir.
- Yaptırımlar İlişkili/Grup Firmalarına da Yansıyabilecektir
Yeni Tebliğde “firma kontrolü” kavramı ayrıca tanımlanmıştır.
Genel olarak doğrudan veya dolaylı şekilde;
- Sermayenin en az %50’sine,
- Oy haklarının en az %50’sine veya
- Yönetim üzerinde Tebliğde belirtilen seviyede kontrole
sahip olunması durumları firma kontrolü kapsamında değerlendirilecektir.
Usulsüz kullanılan destek nedeniyle hesaplanan tutar ödeninceye kadar yalnızca ihlali gerçekleştiren firmanın değil; bu firmanın kontrol ettiği firmaların, bu firmayı kontrol eden firmaların ve firmayı kontrol eden gerçek veya tüzel kişilerin kontrol ettiği diğer firmaların döviz dönüşüm desteği talepleri ile TCMB kaynaklı kredi başvuru ve kullanım talepleri de kabul edilmeyecektir.
Bu düzenleme nedeniyle, grup şirketlerinde yapılacak döviz dönüşüm işlemlerinin yalnızca işlem yapan şirket açısından değil, şirketler topluluğu açısından da değerlendirilmesi önem kazanmıştır.
- TCMB İnceleme Yapabilecek ve İnceleme Süresince Destek Ödemesini Durdurabilecektir
TCMB, firmalardan döviz dönüşüm desteğine ilişkin ilave bilgi ve belge talep edebilecektir. Talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmaması durumunda; firmanın destek talebi kabul edilmeyecek, döviz satışı daha önce yapılmışsa satılan döviz firmaya iade edilmeyecektir.
TCMB ayrıca şüpheli veya gerekli gördüğü firmaları incelemeye alabilecek; incelemeyi kendisi gerçekleştirebileceği gibi aracı bankaya da yaptırabilecektir.
İncelemeye alınan firmalara inceleme sonuçlandırılıncaya kadar döviz dönüşüm desteği ödenmeyecektir. İnceleme sonucunda usulsüzlük tespit edilmezse firmanın destek talebi incelemenin sonuçlandırılmasından sonra kabul edilecektir.
- 1 Ekim 2026 Öncesinde Verilmiş Döviz Almama Taahhütlerine Dikkat Edilmelidir
Yeni sistemde döviz almama taahhüdü kaldırılmakla birlikte, 1 Ekim 2026 tarihinden önce verilmiş taahhütler kendiliğinden ortadan kalkmamaktadır.
1 Ekim 2026 öncesinde firma tarafından verilmiş bir döviz almama taahhüdünün ihlal edilmesi halinde, taahhüdün verildiği dönemde yürürlükte bulunan hükümler uygulanmaya devam edecektir.
Dolayısıyla eski sistem kapsamında devam eden taahhütleri bulunan firmaların, 1 Ekim 2026 tarihinde yeni sisteme geçilecek olmasını mevcut taahhütlerinin sona erdiği şeklinde değerlendirmemeleri gerekmektedir.
- Sonuç ve Değerlendirme
1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla döviz dönüşüm desteği sisteminde önemli bir uygulama değişikliği başlayacaktır. Yeni dönemde firmaların destekten yararlanabilmeleri bakımından döviz almama taahhüdü yerine TCMB tarafından belirlenecek döviz pozisyonu oranının sağlanması ve bu durumun aracı bankaya tevsik edilmesi temel şart olacaktır. Diğer taraftan, %2 olan genel destek oranının %3 olarak uygulanmasına 31 Ocak 2027 tarihine kadar devam edilecektir.
Bu çerçevede, 1 Ekim 2026 ve sonrasında döviz dönüşüm desteğinden yararlanmayı planlayan firmaların işlem öncesinde; döviz pozisyonu oranlarını, TCMB tarafından belirlenecek hesaplama ve tevsik esaslarını, varsa firma bazında uygulanacak üst limitleri, grup şirketleriyle olan kontrol ilişkilerini ve aracı banka tarafından talep edilecek bilgi ve belgeleri kontrol etmeleri önem arz etmektedir.
Özellikle yeni dönemde gerçeğe aykırı bildirim veya usulsüz kullanımın yalnızca alınan desteğin geri ödenmesi sonucunu doğurmayacağı; kur farkı ve faiz yükünün yanı sıra firmanın ve belirli kontrol ilişkisi içindeki diğer firmaların döviz dönüşüm desteği ile TCMB kaynaklı kredi imkânlarının da kısıtlanabileceği dikkate alınmalıdır.
Yürürlük bakımından önemle belirtmek gerekir ki; %3 destek oranının 31 Ocak 2027’ye uzatılmasına ilişkin hüküm 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş, yukarıda açıklanan yeni uygulama ve kontrol hükümleri ise 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir.
- Kaynak Düzenleme
Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2026/11) için tıklayınız.
Bilgilerinize Sunulur.
Saygılarımızla,
GÜRELİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK
VE BAĞIMSIZ DENETİM HİZMETLERİ A.Ş.