Vergi Sirküleri 66: Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerin Türk Lirasına Dönüşüm Desteğinde 1 Ekim 2026 Tarihinden İtibaren Yeni Uygulama Esasları Yürürlüğe Girmiştir
YURT DIŞI KAYNAKLI DÖVİZLERİN TÜRK LİRASINA DÖNÜŞÜM DESTEĞİNDE 1 EKİM 2026 TARİHİNDEN İTİBAREN YENİ UYGULAMA ESASLARI YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİR
(Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı TCMB İnternet Sitesinde Yayımlanmıştır)
SİRKÜLER TARİHİ: 06.10.2026
SİRKÜLER NO : 2026/66
- Giriş
1 Ağustos 2026 tarihli ve 33327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/11 sayılı Tebliğ ile döviz dönüşüm desteğinin esaslarında kapsamlı değişiklik yapılmış; bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin ayrıntılar Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan ve 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe giren yeni Uygulama Talimatı ile belirlenmiştir.
Yeni sistemde döviz almama taahhüdü yeni başvurular bakımından kaldırılmış; bunun yerine döviz pozisyonu oranı, firma satış limiti, yıllık azami destek tutarı ve SMMM/YMM onaylı Döviz Pozisyonu Bildirim Formu esaslı bir kontrol mekanizması getirilmiştir.
- Yeni Uygulama 1 Ekim 2026 Tarihinde Yürürlüğe Girmiştir
Yeni TCMB Uygulama Talimatı, 26 Ocak 2023 tarihli önceki Uygulama Talimatını yürürlükten kaldırmış ve 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yeni sistemi başlatmıştır. Bu nedenle 1 Ekim 2026 ve sonrasında gerçekleştirilecek yeni döviz dönüşüm desteği işlemlerinde yeni Talimat hükümlerinin esas alınması gerekir.
- Destek Oranı 31 Ocak 2027 Tarihine Kadar %3 Olarak Uygulanmaktadır
2023/5 sayılı Tebliğ’de yapılan değişiklik sonrası düzenlemeye göre firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerinin aracı banka aracılığıyla Merkez Bankasına satışı sırasında, talepte bulunulması ve Merkez Bankasınca belirlenen döviz pozisyonu oranının aşılmaması kaydıyla, firmalara dönüşüm kuru üzerinden Türk lirasına çevrilen tutarın yüzde 2’si kadar döviz dönüşüm desteği ödenir.
Ancak yüzde 2 olarak belirlenmiş olan döviz dönüşüm desteği oranı 31/1/2027 tarihine kadar (bu tarih dahil) yüzde 3 olarak uygulanmaktadır.
Dolayısıyla 1 Ekim 2026 sonrasında da, diğer şartların sağlanması kaydıyla, dönüşüm kuru üzerinden hesaplanan TL karşılığın %3’ü oranında destek söz konusudur.
- Döviz Almama Taahhüdü Yeni Başvurular Bakımından Kaldırılmıştır
Önceki uygulamada destekten yararlanmak için belirli süre döviz almama taahhüdü verilmesi şartı bulunmaktaydı. 1 Ekim 2026 tarihli yeni Talimatın destek şartlarını düzenleyen 5 inci maddesinde yeni başvurular için böyle bir taahhüt şartı yer almamaktadır. Buna karşılık Geçici Madde 1, 1 Ekim 2026 öncesinde verilmiş döviz almama taahhütlerinin ihlali halinde mülga Talimat hükümlerinin uygulanmaya devam edeceğini açıkça düzenlemektedir.
- Destekten Yararlanabilmek İçin Döviz Pozisyonu Oranı %10’u Aşmamalıdır
Yeni sistemin en önemli şartı, firmanın Döviz Pozisyonu Bildirim Formunda hesaplanan döviz pozisyonu oranının %10’u aşmamasıdır. Oranın aşılması halinde firma döviz dönüşüm desteğinden yararlanamaz. Form düzenleme tarihinden itibaren 15 gün geçerlidir ve bu süre içinde aynı form kullanılarak birden fazla işlem yapılabilir.
Talimat eki Ek:C’ye göre döviz pozisyonu oranı; hazır döviz varlıkları toplamının, net satış hasılatı ile aktif toplamından büyük olana bölünmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Hazır döviz varlıkları toplamında kasa, alınan çekler, bankalar, diğer hazır değerler, menkul kıymetler ve ortak/iştirak/bağlı ortaklıklardan alacaklar dikkate alınmakta; verilen çekler ve ödeme emirleri ise düşülmektedir.
- Döviz Pozisyonu Bildirim Formu SMMM/YMM Tarafından Hazırlanıp Onaylanacaktır
Döviz Pozisyonu Bildirim Formunun SMMM veya YMM tarafından hazırlanması ve imzalanması, ardından firma yetkililerince formdaki bilgilerin doğruluğunun teyit edilerek imzalanması ve aracı bankaya ibraz edilmesi gerekir. Formun ekinde meslek mensubunun bağlı bulunduğu meslek odasının çalışanlar listesine kayıtlı olduğunu gösteren Faaliyet Belgesinin bulunması zorunludur.
Faaliyet Belgesinin aslının bankaya ibrazından itibaren üç ay içinde aynı SMMM/YMM tarafından düzenlenen diğer formlar bakımından aynı faaliyet belgesinin yeniden ibrazı yeterli kabul edilmektedir. Aracı banka ayrıca kendi nezdindeki döviz varlıklarının forma doğru yansıtılıp yansıtılmadığını ve oran hesabının formülüne uygunluğunu kontrol eder.
- Firma Başına Yıllık Azami Destek Tutarı 100 Milyon TL’dir
Bir firmanın bir limit kullanım dönemi, yani bir takvim yılı içinde yararlanabileceği azami döviz dönüşüm desteği 100.000.000 TL ile sınırlandırılmıştır. Bu sınır, firmanın ayrıca hesaplanan satış limitinden bağımsız ikinci bir tavan niteliğindedir.
2026 yılında yeni sistem 1 Ekim tarihinde başladığından, Geçici Madde 4 uyarınca 1 Ekim-31 Aralık 2026 döneminde azami destek tutarı 0,25 katsayısı ile uygulanır. Buna göre 2026 son çeyreği için azami destek tutarı 25.000.000 TL’dir. 1 Ekim 2026 öncesinde yararlanılan destekler bu kıst dönem limitinde dikkate alınmaz.
- Destek Kapsamında Satılabilecek Döviz Tutarı Firma Satış Limiti ile Sınırlandırılmıştır
Firmaların bir takvim yılı içinde destek kapsamında Merkez Bankasına satabilecekleri toplam dövizin TL karşılığı, ilgili dönem için TCMB tarafından hesaplanan firma satış limitini aşamaz. Kullanılmayan limit takip eden takvim yılına devretmez.
Firma satış limiti, firma kârlılığı ile 12 aylık işgücü maliyeti verileri üzerinden hesaplanır. Faaliyet kârının belirlenmesinde Gelir İdaresi Başkanlığına beyan edilen faaliyet kârı; işgücü maliyetinde ise SGK’ya bildirilen maaş/ücret ödemeleri ile çalışanlar adına ödenen sosyal güvenlik primi tutarları dikkate alınır. Firmanın zarar etmesi halinde hesaplamada yalnızca işgücü maliyeti esas alınır.
Firma satış limiti esas olarak Ocak ve Temmuz aylarında yılda iki kez güncellenir. Faaliyet kârı verisinin bulunmaması veya olağandışı özellik göstermesi halinde TCMB limiti yalnızca işgücü maliyeti üzerinden hesaplayabilir. Firma, ilgili yıla ait e-YMM tam tasdik raporu ile faaliyet kârını tevsik ederse bu tutar limit hesabına dahil edilebilir.
- Destekten Sonradan Yararlanılamaması Halinde Kullanılmış Limit Geri Kazanılmamaktadır
Döviz satışından sonra herhangi bir nedenle destekten yararlanılamaması veya destek tutarının iade edilmesi halinde, ilgili döviz satışı nedeniyle firma satış limitinden ve yıllık azami destek tutarından düşülen kısım yeniden kullanılabilir limite eklenmez. Bu nedenle işlem öncesinde limit ve belge kontrollerinin yapılması önem taşımaktadır.
- Merkez Bankasına Satılan Dövizler Hiçbir Surette İade Edilmez
Aracı banka tarafından Merkez Bankasına aktarılan dövizler dönüşüm kuru üzerinden satın alınır ve Merkez Bankasına satılan dövizlerin iadesi yapılmaz. Bu sonuç, destek başvurusunun daha sonra reddedilmesi veya belgelerin yetersiz kalması ihtimalinde de önemlidir. Firma, döviz satış kararı vermeden önce tüm koşulları ve limitleri kontrol etmelidir.
- Peşin İhracat Bedelleri İçin 6 Aylık Belgelendirme Süresi Bulunmaktadır
Peşin ihracat bedeli olarak getirilen dövizlerde, döviz satışının yapıldığı aşamada gümrük beyannamesi bilgisi henüz mevcut olmayabilir. Bu durumda firma talep formu ile destek başvurusunda bulunur; ancak döviz satışını izleyen 6 ay içinde en az Merkez Bankasına satılan döviz tutarı kadar ve ödeme şekli “Peşin Ödeme” olan gümrük beyannamesi bilgisi ile Döviz Pozisyonu Bildirim Formunun aracı bankaya sunulması gerekir. Destek ödemesi bu belgelerin ibrazı sonrasında gerçekleştirilir.
- Döviz Kazandırıcı Hizmet ve Serbest Bölge Gelirlerinde 180 Günlük Süre Esastır
Döviz kazandırıcı hizmet gelirlerinde kesin fatura tarihinden itibaren 180 gün; serbest bölgede faaliyet gösteren firmaların yurt dışı satışlarında ise Serbest Bölge İşlem Formuna göre ilgili idarenin onayladığı çıkış tarihinden itibaren 180 gün içinde dövizin Merkez Bankasına satılması halinde destekten yararlanılabilir. Mal ihracatı bakımından ise İhracat Genelgesi uyarınca kabul edilen sürelerde düzenlenen İhracat Bedeli Kabul Belgesine bağlanan dövizler destek kapsamında değerlendirilebilir.
- Aracılı İhracatta Destek Tedarikçi/İmalatçı Firmaya Doğrudan Ödenebilmektedir
Aracı ihracatçı tarafından yurda getirilen ve peşin ihracat bedeli niteliğinde olmayan dövizlerin, gerekli belgelerin bankaya ibraz edilmesi halinde tedarikçi/imalatçı firma adına satılması mümkündür. Bu durumda Talimat bakımından döviz satışının tedarikçi/imalatçı tarafından yapıldığı kabul edilir ve destek aracı bankaca doğrudan tedarikçi/imalatçının hesabına aktarılır.
- Dahilde İşleme Rejiminde Bedelsiz İthalat Tutarı Destek Matrahını Azaltır
Dahilde İşleme Rejimi kapsamındaki ihracatta, destek hesabına esas döviz satış tutarı belirlenirken ihracat bedelinden bedelsiz ithalat tutarı düşülür. Bedelsiz ithalat tutarı ihracat bedeline eşit veya ihracat bedelinden fazla ise destek ödenmez.
- Belirli Reeskont Kredilerini Kullanan Firmalar Kredi Vadesince Destekten Yararlanamaz
İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Kredisi Uygulama Talimatı ile Reeskont Finansmanı Uygulama Talimatının Ek-4 hükümlerine göre kredi kullanan firmalara, söz konusu kredinin vadesi boyunca döviz dönüşüm desteği sağlanmaz. Bu nedenle reeskont finansmanı ile döviz dönüşüm desteği birlikte planlanırken kredi türü ve vadesi kontrol edilmelidir.
- Aracı Banka Yurt Dışı Kaynaklılığı ve Belge Zincirini Kontrol Etmekle Yükümlüdür
Merkez Bankasına satılacak dövizin yurt dışı kaynaklı olduğunun tespiti aracı bankaca yapılır. Yurt içindeki başka bir bankadan gelen transferlerde SWIFT mesajı ve ilgili ihracat belgeleri üzerinden kaynağın yurt dışı olduğunun tevsiki gerekir. Ayrıca ihracat bedelinin firma hesabına geldiği tarihten destek başvurusuna kadar hesap bakiyesinin ihracat bedelinin altına düşmediği ve bakiyenin başka dövizlerle sonradan tamamlanmadığı hususu da aracı bankaca kontrol edilir.
- Gerçeğe Aykırı Beyan ve Usulsüz Kullanımda Ağır Yaptırımlar Öngörülmüştür
Destekten usulsüz, amaca aykırı veya gerçeğe aykırı bilgi/belge sunularak yararlanıldığının tespiti halinde, ödenen destek kur etkisi dikkate alınarak yeniden hesaplanmakta; buna en yüksek gecelik borç verme faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz ve doğacak BSMV eklenerek tahsil edilmektedir.
İlgili firmanın dönüşüm desteği talepleri ile TCMB kaynaklı kredi başvuru ve kullanım talepleri, tutarın aracı bankaya ödenmesinden itibaren ilk tespitte 1 yıl, sonraki tespitlerde 3 yıl süreyle kabul edilmez. Talimat ayrıca kontrol ilişkisi bulunan firmalara yönelik geçici kısıtlamalar ve 100.000 TL’yi aşmayan ihlaller için özel düzenleme içermektedir.
- 1 Ekim 2026 Öncesi İşlemler İçin Geçiş Hükümleri Bulunmaktadır
1 Ekim 2026 öncesinde verilmiş döviz almama taahhütlerinin ihlalinde mülga Uygulama Talimatı hükümleri uygulanır. Aynı şekilde, 1 Ekim 2026 öncesinde Merkez Bankasına satışı yapılmış peşin ihracat bedellerine ilişkin destek işlemleri de eski Talimat hükümlerine tabidir.
Yeni sistemin 2026 yılına ilişkin ilk uygulama dönemi 1 Ekim-31 Aralık 2026 olduğundan, hem firma satış limiti hem de yıllık azami destek tutarı yalnızca bu döneme mahsus olarak 0,25 katsayısı ile uygulanır. 1 Ekim 2026 öncesi satış ve destek tutarları bu kıst dönem hesaplamasında dikkate alınmaz.
- Firmalar Açısından Önerilen İşlem Öncesi Kontrol
Döviz dönüşüm desteğinden yararlanılmadan önce aşağıdaki kontrollerin tamamlanması, özellikle dövizin satışından sonra iade imkanının bulunmaması ve kullanılan limitlerin sonradan geri kazanılamaması nedeniyle önem taşımaktadır:
- Dövizin Talimat m.3/1-(ö) anlamında yurt dışı kaynaklı olup olmadığının belgelenmesi,
- Kullanılabilir firma satış limitinin ve yıllık azami destek limitinin kontrol edilmesi,
- Döviz Pozisyonu Bildirim Formunun güncel verilerle SMMM/YMM tarafından hazırlanması, oran hesabının %10 sınırının altında olduğunun teyidi,
- Form tarihinin 15 günlük geçerlilik süresi içinde bulunması ve gerekli Faaliyet Belgesinin eklenmesi,
- İşlemin peşin ihracat, hizmet ihracatı, serbest bölge, aracılı ihracat veya Dahilde İşleme Rejimi kapsamında olması halinde ilgili özel belge ve süre şartlarının ayrıca kontrol edilmesi,
- Reeskont kredi/finansmanı kullanımı nedeniyle destek yasağı bulunup bulunmadığının tespiti,
- Aracı bankaya verilecek bilgi ve belgelerin tam, doğru ve gerçeğe uygun olduğunun kontrol edilmesi.
- Yeni Sistemin Kısa Karşılaştırması
| Konu | Önceki Sistem | 1 Ekim 2026 Sonrası |
| Döviz almama taahhüdü | Yeni destek işlemlerinde temel şarttı | Yeni başvurularda yok; eski taahhütler geçiş hükmüne tabi |
| Döviz pozisyonu oranı | Yok | Azami %10 |
| SMMM/YMM formu | Yok | Zorunlu |
| Form geçerliliği | – | 15 gün |
| Firma satış limiti | Yeni sistemdeki katma değer limiti yok | Faaliyet kârı + 12 aylık işgücü maliyeti |
| Yıllık destek üst sınırı | Yeni sistemdeki 100 milyon TL sınırı yok | 100 milyon TL; 2026 son çeyreği 25 milyon TL |
| Aracılı ihracat | Daha sınırlı yapı | Tedarikçi/imalatçı lehine doğrudan destek mekanizması |
- Kaynak Düzenleme
Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatına ulaşmak için tıklayınız.
Bilgilerinize Sunulur.
Saygılarımızla,
GÜRELİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK
VE BAĞIMSIZ DENETİM HİZMETLERİ A.Ş.