Vergi Sirküleri 37 : Engelli Bireylerin Araç Alımında ÖTV İstisnasının Kapsamı Genişletildi

SİRKÜLER TARİHİ : 24.04.2026

SİRKÜLER NO : 2026/37
 

ENGELLİ BİREYLERİN ARAÇ ALIMINDA ÖTV İSTİSNASININ KAPSAMI GENİŞLETİLDİ
(17 Seri Nolu Özel Tüketim Vergisi Tebliği,  22 Nisan 2026 Tarih ve 33232 Sayılı Resmî Gazetede Yayımlanmıştır)

1.Giriş

Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile, engelli bireylerin araç ediniminde uygulanan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasının kapsamı genişletilmiştir. Düzenleme, özellikle ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişilerin istisnadan yararlanmasına imkân tanınması bakımından önem taşımaktadır. Düzenleme yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmiştir.

2. Düzenlemenin Arka Planı

Anayasa Mahkemesi, engellilik oranı %90’ın altında olan kişilerden yalnızca engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptırarak aracı bizzat kullanabilecek durumda olanların ÖTV istisnasından yararlanabilmesini öngören kuralı Anayasa’ya aykırı bularak iptal etmiştir. Mahkeme; özellikle, engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişilerin istisna dışında bırakılmasının sosyal devlet ve eşitlik ilkeleriyle bağdaşmadığını değerlendirmiştir.

3. Yapılan Değişiklikler

Özel Tüketim Vergisi (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinin (II/C/1.1) bölümünde yer alan “(II/C/1.3)” ibaresi “(II/C/1.3.1)” olarak değiştirilmiş ve “Yerli katkı oranı” tanımından sonra gelmek üzere aşağıdaki tanım eklenmiştir.

“Sürücü adayları ve sürücüler için sağlık raporu: 2918 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 26/9/2006 tarihli ve 26301 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen raporu,”

Aynı Tebliğin (II/C/1.3) bölümüne “1.3. Engellilik Derecesi %90’ın Altında Olanların Taşıt Alımlarında İstisna” başlığından sonra gelmek üzere “1.3.1. Bizzat Kullanma Amacıyla Engelliliğine Uygun Hareket Ettirici Tertibat Yaptıranların Taşıt Alımlarında İstisna” başlığı eklenmiş ve “1.3.1” bölümünden sonra gelmek üzere aşağıdaki bölüm eklenmiştir.

“1.3.2. Ortopedik Engel Oranı %40 ve Üzeri Olan ve Sürücü Belgesi Alamayanların Taşıt Alımlarında İstisna

Özel Tüketim Vergisi Kanununun 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (2) numaralı bendinin (c) alt bendi uyarınca, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tabi ve yerli katkı oranı en az %40 olan mallardan, Türk Gümrük Tarife Cetvelinin,

• 87.03 tarife pozisyonunda yer alan, motor silindir hacmine bakılmaksızın, hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dâhil bedeli 2.873.900 TL’nin altında olan binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep, steyşın vagon, vb. taşıtların,
• 87.04 tarife pozisyonunda yer alan, eşya taşımaya mahsus, 2800 cm³ veya altında motor silindir hacmine sahip van, panelvan, kamyonet, pick-up, vb. taşıtların,
• 87.11 tarife pozisyonunda yer alan, motor silindir hacmine bakılmaksızın, motosikletlerin,

engel oranı %40 ve üzeri olan ortopedik engellilerden ortopedik engelleri nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına karar verilen malul veya engelliler tarafından ilk iktisabı ÖTV’den müstesnadır.

ÖTV mükellefleri, bu istisna kapsamındaki taşıt tesliminde hesaplanan ÖTV tutarını, fatura bedeline dâhil etmez, ancak fatura bedeline dâhil edilmeyen bu tutarı düzenlenen faturada “ÖTV Kanununun 7/2 Maddesi Kapsamında Hesaplanıp Fatura Bedeline Dâhil Edilmeyen ÖTV Tutarı ……………. TL’dir.” şerhi ile gösterir.

İstisna uygulanarak ilk iktisap kapsamında teslim edilen taşıtlar için de mükellefler tarafından (2A) numaralı ÖTV Beyannamesi verilir, ancak beyannamede ÖTV hesaplanmaz.

Beyannamenin verildiği günü takip eden günün mesai saati bitimine kadar bir dilekçe ekinde;

• Alıcının (malul veya engellinin), maluliyet veya engel durumu itibarıyla ortopedik engel oranının %40 ve üzerinde olduğu belirtilen ve ortopedik engeli nedeniyle hakkında sürücü belgesi alamayacağına dair değerlendirmeyi içeren engellilik sağlık kurulu raporunun bir örneği (elektronik ortamda teyit edilemeyenler için, aslı veya noter onaylı örneği),
• Ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alınamayacağının engellilik sağlık kurulu raporuyla tevsik edilememesi durumunda, bu değerlendirmenin yer aldığı sürücü adayları ve sürücüler için sağlık raporunun bir örneği (elektronik ortamda teyit edilemeyenler için, aslı veya noter onaylı örneği),
• Satış faturasının, aslının aynı olduğu işletme yetkililerince imzalanarak ve kaşe tatbik edilerek onaylanmış fotokopisi,

mükellef tarafından, beyannamenin verildiği vergi dairesine verilir.

Vergi dairesince beyanname ve söz konusu belgeler incelenerek, engellilik sağlık kurulu raporundaki ortopedik engel oranının %40 ve üzerinde olduğu ve kişinin ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamadığı tespit edilir.

Ortopedik engel oranı, malul veya engellinin sadece ortopedik engeli bulunması halinde, engellilik sağlık kurulu raporunda belirtilen orandır. Malul veya engellinin ortopedik engeli dışında başka engeli bulunması halinde, istisnadan yararlanılabilmesi için engellilik sağlık kurulu raporunda yer alan ortopedik engel teşhisinin karşısındaki engel oranının %40 ve üzerinde olması gerekir.

Malul veya engellinin engel oranı %40’ın altında birden fazla ortopedik engelinin bulunması halinde, ortopedik engel oranları, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde belirlenen hesaplama yöntemiyle toplanır. Vergi dairesince, engellilik sağlık kurulu raporundan ortopedik engel oranının tespit edilememesi veya hesaplanamaması halinde raporu düzenleyen hastaneden ortopedik engel oranının %40 ve üzerinde olup olmadığı teyit edilir.

Bu tespitler ve engellilik sağlık kurulu raporunun geçerli ve malul veya engellinin haiz olduğu en son tarihli rapor olduğunun Sağlık Bakanlığının sistemi üzerinden elektronik ortamda teyit edilmesi (bu şekilde teyit edilemeyenlerin ilgili hastaneden/il sağlık müdürlüğünden teyit edilmesi) üzerine, istisna uygulandığını gösteren “ÖTV Ödeme Belgesi” mükellefe verilir.”

4. Değerlendirme

Yeni düzenleme sonrasında, yalnızca aracı bizzat kullanabilecek engelliler değil; engelli sağlık kurulu raporunda ortopedik engelliliği %40 ve üzeri olduğu belirtilen ve bu engel durumu nedeniyle sürücü belgesi alamayan malul ve engelliler de ÖTV istisnasından yararlanabilecektir. Bu kişiler bakımından, istisnadan yararlanmak için taşıtın özel tertibatlı olması ve kişinin aracı bizzat kullanması şartı aranmayacaktır.

Mevcut açıklamalara göre istisna; yerli katkı oranı en az %40 olan ve ÖTV Kanunu kapsamında belirlenen taşıtlar bakımından uygulanmaktadır. 2026 yılı itibarıyla, 87.03 tarife pozisyonundaki taşıtlarda ÖTV ve diğer tüm vergiler dâhil bedeli 2.873.900 TL’nin altında kalan binek otomobil, panelvan, pick-up, arazi taşıtı, ATV, jeep ve steyşın vagon benzeri araçlar; ayrıca 87.04 pozisyonundaki belirli ticari araçlar ile 87.11 pozisyonundaki motosikletler de kapsama dahildir.

Bu değişiklikle birlikte, daha önce uygulamada fiilen dışarıda kalan bir grup bakımından önemli bir hak alanı açılmıştır. Başka bir ifadeyle, engellilik oranı %90’ın altında olmakla birlikte ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişiler, gerekli sağlık kurulu tespitlerinin bulunması hâlinde artık ÖTV istisnası kapsamında araç edinebilecektir. Böylece uygulama, Anayasa Mahkemesi kararında işaret edilen eşitsizliğin giderilmesine yönelik şekilde yeniden düzenlenmiştir.

Söz konusu değişiklik, yalnızca teknik bir vergi düzenlemesi niteliğinde olmayıp; aynı zamanda engelli bireylerin ulaşım imkânlarına erişiminin genişletilmesi ve uygulamanın anayasal eşitlik ilkesiyle uyumlu hâle getirilmesi bakımından da önem arz etmektedir. Özellikle ortopedik engeli sebebiyle sürücü belgesi alamayan bireylerin sisteme açık biçimde dâhil edilmesi, uygulamadaki belirsizliği önemli ölçüde azaltmaktadır.

5.Kaynak Düzenleme

17 Seri Nolu Özel Tüketim Vergisi Tebliğine ulaşmak için tıklayınız.

PDF’e ulaşmak için tıklayınız.

Bilgilerinize Sunulur.  

Saygılarımızla,

GÜRELİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

VE BAĞIMSIZ DENETİM HİZMETLERİ A.Ş.