SİRKÜLER TARİHİ : 05.01.2026

SİRKÜLER NO : 2026/22
 

VERGİ DAİRELERİ KURULUŞ VE GÖREV YÖNETMELİĞİ YAYIMLANMIŞTIR
(Vergi Daireleri Kuruluş ve Görev Yönetmeliği 3 Ocak 2026 Tarih ve 33126 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanmıştır)

Vergi, resim, harç ve benzeri gelirlerin, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin düzenli, süratli, etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesi için vergi dairelerinin kuruluş, görev ve yetkilerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla yayımlanan yöntemelik ile getirilen güncel hususlar aşağıdaki gibidir.

1) Mükellef Açısından Pratik Etkiler

A) Hangi Vergi Dairesine Bağlı Olunacağı Daha Dinamik Belirlenebilecektir

Yeni Yönetmelik, Bakan’a (Hazine ve Maliye Bakanı) il/ilçe idari sınırlarına bağlı kalmaksızın, mükellefleri vergi türü, meslek/iş grubu ve adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri gibi kriterlerle farklı vergi dairelerine bağlayabilme ve vergi dairelerinin yetki alanlarını yeniden kurgulayabilme yetkisini daha net ve geniş biçimde düzenleemektedir.

Adres aynı kalsa bile, idarenin organizasyon kararıyla (ör. sektör bazlı uzmanlaşma) bağlı olunulan vergi dairesi değişebilir; işlemlerin hangi birimde yürüdüğü de buna paralel değişir.

B) “Yerinde işlem” (yoklama/tebliğ vb.) Başka Vergi Dairesince Yürütülebilir

Birden fazla vergi dairesi olan yerlerde, yoklama, tebliğ, kovuşturma gibi işlemlerin mükellefin bağlı olduğu daire yerine işyeri/yerleşim adresinin bulunduğu yerdeki daire tarafından yürütülmesine veya bazı işlemlerin idari sınır gözetmeksizin başka vergi dairelerine yaptırılmasına Bakan karar verebilir.

Sahada yapılan bazı işlemler (özellikle yoklama/tebliğ) “adresin bulunduğu” vergi dairesinden gelebilir; dolayısıyla süreçte birden fazla birim temas edebilir.

C) İade ve Tahsilat Süreçlerinde İş Bölümü Daha Standart Bir Şemaya Bağlanmıştır

Yeni Yönetmelik, vergi dairesi içindeki bölümleri açık biçimde sayıyor (ör. KDV-ÖTV iade, takip, icra, satış gibi). İade/tahsilat tarafında muhatap birimler daha öngörülebilir; ancak dosyanın “iade”, “takip”, “icra/satış” gibi fazlara göre el değiştirmesi daha sistematik hale gelir.

D) Dava Süreçlerinde Yazışma Kanalı “Hukuk Birimi Koordinasyonu” Üzerinden Tarif Ediliyor

Yeni metinde, dava dosyalarıyla ilgili istenen bilgi/belgelerin defterdarlık hukuk birimi talebi üzerine ilgili bölümlerden temin edilip gönderilmesi “yazışma–arşiv–özlük” bölüm görevleri içinde düzenlenmiştir.

Dava süreçlerinde bilgi-belge akışı daha belirgin bir koordinasyon hattına bağlanıyor (mükellef açısından, idare içinde “kim ister/kim gönderir” daha tanımlı).

E) Bağlı Vergi Dairelerinden Defterdarlığa Bağlı Vergi Dairesine Dönüşüm Geçişi

Malmüdürlüğü bünyesindeki bağlı vergi daireleri, defterdarlığa bağlı vergi dairesine dönüşene kadar eski rejime göre devam eder; personelin malmüdürüne bağlı çalışacağı da ayrıca yazılmıştır.

Bazı ilçelerde bir süre “eski işleyiş + geçiş hükmü” birlikte uygulanabilir; yerel farklılıklar görülebilir.

2) 1994 Yönetmeliğine Göre Başlıca Farklar (Özet Karşılaştırma)

Aşağıdaki farklar, “mükellef temas noktaları” ve “idarenin organizasyon/işleyiş yetkisi” bakımından en anlamlı değişikliklerdir.

1) Kurumsal Çerçeve:

“Başkanlık/müdürlük/bağlı vergi dairesi” tipolojisinden “Defterdarlığa bağlı vergi dairesi” modeline geçiş uyum sağlanmıştır. 1994 metni, vergi dairelerinin örgütlenme tiplerini açıkça (a) vergi dairesi başkanlığı, (b) vergi dairesi müdürlüğü, (c) malmüdürlüğü bünyesinde bağlı vergi dairesi olarak sayıyordu. 2026 metni, kapsamı “defterdarlıklara bağlı vergi daireleri” olarak kuruyor; ayrıca tanımlar kısmında “defterdarlık” Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı taşra yapısı olarak tanımlanıyor.

Yeni metin, taşra organizasyonunu “defterdarlık ekseni” üzerinden daha yeknesak bir dille kurguluyor; “bağlı vergi dairesi” için ise geçiş maddesiyle dönüşüm hedefi konuluyor.

2) “İşlem yönergesi / uygulamaya yön verme” Otoritesi Güncellenmiştir

1994 metni iş akışı ve formların “Gelirler Genel Müdürlüğü” tarafından hazırlanan işlem yönergeleriyle belirleneceğini söylüyordu.

2026 metni ise aynı fonksiyonu “Başkanlık (Gelir İdaresi Başkanlığı)” işlem yönergesi ve iç genelge/genel yazılarla üstleniyor.

Uygulama talimatlarının kaynağı ve isimlendirmesi, mevcut idari yapıyla uyumlu biçimde yeniden konumlandırılmış.

3) Yetki Alanı ve Mükellef Bağlılığı: Esneklik Daha Ayrıntılı ve Operasyonel Düzenlenmiştir

1994 metni, yetki alanını ilçe sınırları olarak tanımlıyor; ayrıca il/ilçe merkezlerinde birden çok vergi dairesi varsa sınırları Bakanlığın belirleyeceğini düzenliyordu.

2026 metni, bunun üzerine; mükellefin bağlı olduğu daire dışında yoklama/tebliğ gibi işlemlerin başka dairelerce yürütülebilmesi ve bazı işlemlerin başka vergi dairelerine gördürülebilmesi gibi daha “operasyonel” seçenekleri açıkça yazıyor.

Sahada ve dosya akışında “tek daire” temasına kıyasla daha çok “daireler arası iş paylaşımı” görülebilir.

4) Dava/uyuşmazlık Boyutu: “Vergi Dairesi Hazineyi Temsilen” İfadesi Zayıflamış, Hukuk Birimi Koordinasyonu Öne Çıkmıştır

1994 metni, vergi dairelerinin uyuşmazlıklarda yargı mercii nezdinde Hazineyi temsilen dilek/savunma, itiraz/temyiz gibi işleri de yerine getireceğini açıkça yazıyordu.

2026 metni, dava dosyasıyla ilgili bilgi/belge temin ve gönderimini defterdarlık hukuk birimi talebi üzerinden bir “koordinasyon görevi” olarak tarif ediyor.

Metin kurgusunda, dava süreçlerinin “vergi dairesi içindeki” rolü doğrudan temsil vurgusundan ziyade “hukuk birimiyle bilgi-belge akışı” odağına kaymış görünüyor (uygulamadaki temsil yetkileri elbette ilgili mevzuat ve teşkilat düzeniyle ayrıca şekillenir).

5) Organizasyon İçi Bölümleme ve Yeniden Yapılandırma Yetkisi Daha Net Belirlenmiştir

2026 metni, bölümleri tek tek saymakla kalmıyor; Başkanlığa bölüm sayısını belirleme, bölümleri birleştirme, görev devri yapma ve hatta bu yetkiyi defterdarlığa devredebilme imkânı tanıyor.

1994 metni de iş akışı yönergelerle düzenlenir diyordu; ancak yeni metindeki “bölüm mimarisini yeniden tasarlama” yetkisi daha açık çerçevelenmiştir.

Vergi dairesi içinde hangi işin hangi bölümde yürütüleceği daha hızlı revize edilebilir; mükellef muhatap birimi değişebilir.

Vergi Daireleri Kuruluş ve Görev Yönetmeliğie ulaşmak için tıklayınız.

Bilgilerinize Sunulur.  

Saygılarımızla,

GÜRELİ YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK

VE BAĞIMSIZ DENETİM HİZMETLERİ A.Ş.